RUS
SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Қазақстанның бірқатар өңірлерінде картоп бағасының күрт көтерілуіне байланысты Үкімет алты айға көкөністі үшінші елдерге экспорттауды шектеу туралы шешім қабылдады.
Үкіметтің баспасөз қызметі хабарлағандай, Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша Ауыл шаруашылығы, Сауда және интеграция министрліктері елдегі картоп нарығындағы қалыптасқан жағдайды тұрақты бақылауда ұстамақ.
"Көрші елдердің, әсіресе Өзбекстанның сұранысының артуына және экспорттық бағаның жоғары болуына байланысты биыл картоп экспорты 1,5 есеге, яғни 411 мың тоннадан 605 мың тоннаға дейін өсті. Қарқынды сұраныс ішкі нарыққа өз әсерін тигізді. Өткен аптада экспортқа бағытталған тауар өндірушілердің бағасы күрт өсті (170 теңгеден 270 теңгеге дейін), - деп хабарлады үкімет.
Ішкі нарықтағы картоп бағасын тұрақтандыру мақсатында 18 қаңтарда өткен Сауда қызметі жөніндегі ведомствоаралық комиссия отырысында үшінші елдерге картоп экспортын 6 ай мерзімге шектеу туралы шешім қабылданды.
"Бұл шара ЕАЭО елдеріне қатысты емес, бірақ осы бағыттағы экспорт қадағаланатын болады. Сонымен бірге қалыптасқан жағдайды ескере отырып, 16 қаңтарда экспортқа фитосанитарлық сертификаттарды беру толығымен тоқтатылды", - деп түсіндірді үкімет.
Қабылданған шаралар картоп бағасының тұрақтылығын қамтамасыз етуге, бағаның негізсіз өсуіне жол бермеуге және нарық субъектілері тарапынан алыпсатарлық әрекеттерге жол бермеуге бағытталғаны атап өтілді.
Сонымен қатар, Сауда және интеграция министрлігінің аумақтық органдары монополияға қарсы органның аумақтық бөлімшелерімен бірлесе отырып, жағдайға күшейтілген мониторинг жүргізуге және сауда қызметі туралы қолданыстағы заңнаманы бұзған жағдайда, олар нарыққа қатысушыларға әсер ету бойынша шұғыл шаралар.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, ағымдағы резервтер 2025 жылдың ерте өніміне дейін ішкі сұранысты толығымен жабуға жеткілікті. 19 қаңтардағы жағдай бойынша қорлар сауда желілеріндегі қорларды есептемегенде 850 мың тоннадан астамды құрайды (картоп өсірушілер қауымдастығында 600 мың тонна, тұрақтандыру қорларында 68 мың тонна, жеке шаруашылықтар мен шағын шаруашылықтардағы жертөлелерде 200 мың тоннадан астам).
Айта кетейік, 2024 жылы картоптың жалпы түсімі 2,9 млн тоннаны құрады (оның ішінде ерте жинау – 300 мың тонна). 2024 жылға импорт 56 мың тоннаны құрады. 2024 жылдың тамызынан бастап нарыққа шығарылатын картоп көлемі 2,6 млн тоннаны құрайды, жалпы халыққа ерте егін жинауға дейін (қаңтар-сәуірде) 1,5 млн тонна (оның ішінде қала бойынша 954 мың тонна) қажет. 2024 жылдың тамыз-желтоқсан айларында 844 мың тонна тұтынылды, 620 мың тонна экспортталды (2024 жылғы қаңтар-желтоқсан аралығында). 2025 жылға (қаңтар-сәуір) болжамды тұтыну көлемі 675 мың тоннаны құрайды.