Адамдардың жасанды интеллектіге сенімі төмендеп барады

 SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, жасанды интеллект қарқынды дамып, күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналғанымен, қоғамның оған деген сенімі күшейген жоқ. Керісінше, АҚШ пен Еуропада жүргізілген бірнеше зерттеу адамдардың технологияға қатысты алаңдаушылығы артып келе жатқанын көрсетті.

АҚШ-тағы Pew зерттеу орталығының соңғы сауалнамасына сәйкес, америкалықтардың 52 пайызы жасанды интеллекттің күнделікті өмірде кеңінен қолданылуына алаңдайтынын айтқан. Бұл көрсеткіш 2021 жылы 37 пайыз болған. Ал респонденттердің небәрі 9 пайызы ЖИ-дің таралуына алаңдағаннан гөрі көбірек үмітпен қарайтынын жеткізген.

Жастар арасында да күмән күшейген. 30 жасқа толмағандардың 55 пайызы жасанды интеллекттен шабыттанғаннан гөрі алаңдайтынын айтқан. Pew мұндай көрсеткіштің сауалнама тарихында алғаш рет басымдыққа ие болғанын атап өтеді.

Технологияны жасаушыларға да сенім аз

Қоғамның күдігі ЖИ технологиясының өзімен ғана шектелмейді. CNBC мен Generation Lab жүргізген сауалнамаға қатысқан 1088 адамның басым бөлігі саладағы ең ықпалды тоғыз басшының ешқайсысына жасанды интеллектті жауапкершілікпен дамыту тұрғысынан толық сенбейтінін айтқан.

Тізімдегі басшылардың ішінде салыстырмалы түрде жоғары көрсеткіш Microsoft бас директоры Сатья Наделлада болғанымен, сауалнамаға қатысқандардың 65 пайызы оған сенбейтінін жеткізген.

Palantir компаниясының басшысы Алекс Карпқа сенімсіздік 81 пайызға жеткен. Anthropic басшысы Дарио Амодеи мен Alphabet бас директоры Сундар Пичайға да респонденттердің шамамен 75 пайызы сенім білдірмеген.

Ал сауалнамаға қатысқандардың небәрі 36 пайызы жасанды интеллектке қатысты ережелерді тәуелсіз сарапшылардан тұратын орган белгілеуі керек деп санайды.

Еуропада жұмыссыз қалу қаупі алаңдатады

Еуропада да ЖИ-дің еңбек нарығына ықпалына қатысты алаңдаушылық жоғары.

EY компаниясының 2025 жылғы зерттеуінде Еуропадағы қызметкерлердің 42 пайызы жасанды интеллект олардың жұмыс орнына қауіп төндіруі мүмкін деп есептеген. Ал Еуропалық комиссия үшін Verian Group жүргізген кең ауқымды сауалнамада тұрғындардың 66 пайызы болашақта ЖИ жаңадан жұмыс орындарын ашқаннан гөрі көбірек қызмет орнын жояды деген пікір білдірген.

Соған қарамастан, еуропалықтардың технологияға көзқарасы біржақты теріс емес. Verian сауалнамасына қатысқандардың жартысы ЖИ ауыр аурулармен күресуден бастап климаттың өзгеруіне дейінгі жаһандық мәселелерді шешуге көмектесе алады деп санайды.

Еуропалық Одақ азаматтарының 55 пайызы алдағы 20 жылда жасанды интеллект күнделікті өмірді оң бағытта өзгертеді деп күтсе, 35 пайызы керісінше нәтиже болады деп болжайды.

Қоғам ЖИ-ді қатаң бақылауды талап етеді

Еуропалықтардың басым бөлігі жасанды интеллект пен роботтарды қатаң реттеуді қолдайды. Респонденттердің 84 пайызы мұндай бақылау әсіресе жеке өмірді қорғау және технология жұмысының ашықтығын қамтамасыз ету үшін қажет деп есептейді.

Сонымен бірге адамдардың жұмыс орнындағы ЖИ құралдарына көзқарасы салыстырмалы түрде оң. Еуропалықтардың 62 пайызы оны еңбек процесінде қолдануға оң қарайды, ал 32 пайызы мұндай технологияларға теріс көзқараста.

Адамдардың сақтығына ақпараттың аздығы да әсер етуі мүмкін. Еуропалықтардың 60 пайыздан астамы ғылыми зерттеулерде ЖИ қолданудың ықтимал қауіптері туралы жеткілікті ақпаратқа ие емес екенін айтқан.

Жалпы алғанда, Еуропа тұрғындары америкалықтарға қарағанда жасанды интеллектке біршама ашық болғанымен, технологияны бақылау мен қауіпсіздік тетіктерін күшейтуді көбірек қолдайды.

Ал АҚШ-та наразылық ЖИ инфрақұрылымының кеңеюіне де бағытталып отыр. Ел аумағында жаңа дата-орталықтар салу жоспары кей өңірлердің тұрғындарының қарсылығын туғызған. Тіпті әзірлеушілер жаңа жұмыс орындарын ашуға кепілдік берген жағдайда да, жергілікті халықтың бір бөлігі мұндай жобаларға күмәнмен қарайды.

Мұның бір себебі қарапайым: тұрғындар өз маңында салынатын алып инфрақұрылымнан жеке басына түсетін нақты пайда көрмеуі мүмкін.

Бұған дейін жасанды интеллект көбіне іздеу жүйесі немесе чат-бот секілді нақты міндеттерді атқаратын құрал ретінде қабылданатын. Қазір ол теледидардан бастап электронды поштаға, музыкалық сервистерге және білім беру саласына дейін кеңінен еніп жатыр.

Алайда технологияның бұл ауқымды экспансиясы қоғамның барлығында бірдей оң әсер қалдырмайды. Мәселен, оқушылардың ЖИ-ді тапсырмаларды өздігінен орындау үшін пайдалануы білім беру саласында пікірталас туғызса, суретшілер өз туындыларының рұқсатсыз жасанды интеллект модельдерін оқытуға қолданылуына алаңдайды.

Осылайша, ЖИ мүмкіндіктері жылдам өсіп жатқанымен, қоғамның оған деген сенімі дәл сондай қарқынмен артқан жоқ. Керісінше, технологияның күнделікті өмірге терең енуі қауіпсіздік, жеке деректер, жұмыс орындары және жауапкершілік мәселелерін алдыңғы қатарға шығарып отыр.