RUS
SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, 4 тамызда Мәскеуде «Крокус Сити Холл» ғимаратында болған теракт бойынша сот процесі ресми түрде басталды. Істі Үлкен Батыс әскери округтік сотының үш судьясынан құралған алқа қарайды. Тыңдаулар астаналық қалалық сот ғимаратында өтіп жатыр, себебі онда залдардың сыйымдылығы көбірек.
Бүгінгі алғашқы отырыс ашық форматта басталғанымен, ары қарайғы сот процестері жабық тәртіпте өтеді. Бұл шешім істегі құпия ақпарат пен тергеуге кедергі келтіруі мүмкін деректердің болуына байланысты қабылданған. Сотта қауіпсіздік шаралары «бұрын-соңды болмаған деңгейде» күшейтілді, деп жазды ТАСС.
Теракт бойынша айыптылар кім?
Барлығы 19 адам жауапқа тартылып отыр. Олардың төртеуі – тікелей шабуыл жасағандар: Далержон Мирзоев, Саидкрами Рачабализода, Шамисидин Фаридуни және Мухаммадсобир Файзов. Тағы 13 адамға терроризм бойынша айып тағылса, қалғандарына лаңкестік әрекетке көмектесті деген күдік келтірілуде.
Оларға қару-жарақ пен оқ-дәрі беру, дыбыстық мылтықтарды ұрыс қаруына айналдыру, сондай-ақ лаңкестерге қаржылай көмек көрсету айыптары тағылған. Алайда терактінің ұйымдастырушылары әлі табылған жоқ.
19 адамның ішінде тек біреуі – Джабраил Аушев — өз еркімен кінәсін мойындаған. Ол шабуылдаушыларға қару бергенін растаған.
Тергеу мәліметі бойынша, айыпталушылар «Вилаят Хорасан» атты террористік ұйымның мүшелері. Бұл – Ауғанстанда әрекет ететін «Ислам мемлекеті» ұйымының бөлімшесі. Терактіні осы топ өз мойнына алған.
Тергеу не анықтады?
Құқық қорғау органдарының мәліметінше, шабуыл интернет арқылы қашықтан ұйымдастырылған. Қылмыскерлер адамдарды өлтіріп, сол сәтті видеоға түсіріп, ұйымдастырушыларға жіберіп отырған.
Айта кетерлігі, шабуыл кезінде лаңкестер ешқандай саяси мәлімдеме жасамаған, талап қоймаған, тіпті кепілге адам алмаған.
Шабуылдан кейін бір күннен соң Ресей президенті Владимир Путин шабуылдаушылар Украинаға өтуге әрекет жасағанын айтты. ФСБ басшысы Александр Бортников та терактіде «Киев ізі» бар екенін жеткізген.
2025 жылы тағайындалған адвокат Олег Власов істегі материалдарда лаңкестердің нақты мотиві көрсетілмегенін айтқан. Бір нұсқа бойынша, бұл әрекет Таяу Шығыстағы шиеленістің әсерінен болуы мүмкін. Сонымен қатар, шабуылдан кейін ұйымдастырушылар шабуылдаушыларға Украинаға өту немесе күш құрылымдарымен атысу нұсқаларын ұсынған болуы мүмкін.
Тергеу комитеті терактінің артында «достық пейілі жоқ елдің арнайы қызметтері» тұрғанын мәлімдеді. Маусым айында тергеу аяқталғаны жарияланып, шабуылдың мақсаты — Ресейдегі саяси тұрақтылықты бұзу екені айтылды. Комитет өкілі шабуыл «Киевтің тапсырмасымен» жасалды деп мәлімдеді.
Қанша адам қаза тапты?
Соңғы деректерге сәйкес, «Крокус Сити Холлдағы» шабуылдан 149 адам көз жұмды, тағы 609 адам түрлі жарақат алған. Бір адам із-түзсіз жоғалғандар қатарында.
149 адамның 70-ке жуығы өрттен, яғни тыныс жолдарының күйіп қалуы мен иістен уланудан қайтыс болған. Қалғандарына оқ тиген немесе өлім себептері нақты анықталмаған.
Оқиға болған күні бұл сахнада «Пикник» рок-тобымен концерт өтуі тиіс еді. Террористер шабуылды концерт басталмай тұрып бастаған. Қаза тапқандардың арасында топ директорының көмекшісі Екатерина Кушнер де бар.
ТАСС таратқан ақпарат бойынша, теракт ісі аясында азаматтық талап-арыздардың жалпы сомасы – 66 миллион рубль. Ал «Крокус Сити Холлдың» өзі толығымен жанып кеткен. Жалпы материалдық шығын көлемі 10 миллиард рубльден асуы мүмкін.