Ресей экономикасы құлдыраудың алдында тұр, бірақ соғысты әлі де қаржыландырып отыр
Сарапшылар Ресейдің соғысты тағы бірнеше жыл жалғастыра алатынын айтады. Сонда ақша қайдан келіп жатыр?
SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Ресей экономикасы шетінеп тұрған науқас секілді — әрең дем алып тұр, бірақ соғыстың қаржысын табуға әлі шамасы бар.
АҚШ пен Еуроодақ енгізген жаңа санкциялар, өсіп жатқан инфляция мен құлдыраған экспорт – бәрі де Кремльдің соғыс машинасын тоқтатуға жеткіліксіз, дейді сарапшылар.
«Рецессия қазір Ресей үшін қорқынышты сөз емес», – дейді экономист Владислав Иноземцев. Оның айтуынша, елдің қаржылық жүйесі соғысқа бейімделіп, «жасанды тыныс алу» режимінде өмір сүріп жатыр.
«Жұмыс бар, ақша бар – бәрі майданға»
Ресейде жұмыссыздық тарихи минимумда – небәрі 2,1%. Бірақ бұл «жақсы көрсеткіш» емес: миллиондаған ер азамат майданға немесе әскери зауыттарға кеткен.
Экономика өсімі баяулаған: 2023–2024 жылдары 4% болған өсім биыл 1%-ға әрең жетті.
Инфляция да шырқап тұр – 8%. Дегенмен, Ресей Орталық банкі базалық мөлшерлемені күтпеген жерден 16,5%-ға түсірді, нарыққа «бәрі жақсы» деген сигнал беріп отыр.
Іскерлердің үміті сөніп барады
Ресейдегі бизнес көңіл-күйі де суып тұр. S&P Global дерегінше, қыркүйекте жеке сектор белсенділігі 2022 жылдан бергі ең төменгі деңгейге түскен.
«Кәсіпкерлер алдағы айларда сұраныстың азайып, салықтың көбеюін күтеді», — дейді Иноземцев.
Санкциялар әсер етті ме?
Жоқтың қасы. АҚШ пен ЕО биыл қазан айында «Роснефть» пен «Лукойлға» тікелей санкция енгізіп, 2027 жылдан бастап ресейлік сұйытылған газды толықтай тыймақ. Бірақ Мәскеу бұған дайын сияқты.
Мұнай мен газдан түскен табыс енді бұрынғыдай емес: 2014 жылы бюджет кірісінің жартысын құраса, биыл небәрі 25%. Соған қарамастан, соғысқа ақша жетіп жатыр.
Себебі Путин долларға емес, рубльге соғыс ашқан.
«Ол сарбаздарға шетел валютасымен емес, өз валютасымен төлейді. Рубльді басып шығару – ең арзан соғыс қаруы», – дейді Иноземцев.
«Кітапта ақша жоқ, бірақ банктерде бар»
CASE орталығының есебі бойынша, Ресейдің ішкі банктеріндегі жеке салымдар 2025 жылғы әскери бюджеттен бес есе көп.
Мемлекеттік қарыз да қауіпсіз деңгейде — ЖІӨ-нің 17,7%-ы.
«Бұл дегеніміз – Кремль кемі тағы екі жыл соғысты қаржыландыра алады», – дейді Oxford Economics сарапшылары.
Көршілерге ескерту
Мамандардың пайымынша, егер Ресейдің Қытай мен Үндістанға мұнай экспорты үштен бірге қысқарса да, майданға ақша жетеді — кемі бір жыл, мүмкін одан да көп.
Иноземцевтің сөзімен айтқанда:
«Ресей экономикасы соғысты тоқтатпайды. Соғыс тоқтаса ғана экономикасы тыныстай алады».
Материал авторы
