RUS
SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Қазақстанда автолизинг саласы жаңа ережелерге қарамастан толық іске қосылмай отыр. Мәжіліс депутаты Олжас Құспеков осы мәселеге байланысты Премьер-министр Олжас Бектеновке ресми түрде жүгініп, тетік реттелмесе, жаңа мүмкіндік азаматтардың игілігіне жұмыс істемей қалатынын ескертті.
10 қарашада Ішкі сауда қағидаларына енгізілген түзетулер жеке тұлғаларға жаңа автокөлікті лизинг арқылы алу мүмкіндігін ашқан еді. Алайда Құспековтің айтуынша, негізгі нормативтік база әлі жасақталмаған: азаматтарға арналған автолизинг салық заңнамасында мүлде қарастырылмаған, жеңілдіктердің тәртібі белгісіз, механизмнің өзі нақты жазылмаған. Осы олқылықтар компанияларға ашық шарттар ұсынуға, ал азаматтарға бұл құралдың артықшылықтарын пайдалануына мүмкіндік бермей отыр.
Депутат Үкімет басшысына жолдаған хатында жеке тұлғаларға арналған автолизингті Салық кодексінде бекітіп, бизнеске арналған қаржылық лизингпен бірдей салықтық преференциялар енгізуді ұсынды. Сонымен бірге ұсталған жеке табыс салығын бастапқы жарнаға немесе лизингтік төлемдерге бағыттайтын тетік қажет екенін атап өтті. Бұл ипотекалық модельге ұқсас схема азаматтардың қарыз жүктемесін айтарлықтай жеңілдетеді деп есептейді.
Құспеков айыппұлдар мен міндетті төлемдер нақты көлікті пайдаланушыға есептелуі тиіс екенін де көтерді. Сондай-ақ жеке тұлғалар шарт талаптарын бұзған жағдайда лизинг нысанасын сотсыз қайтару тетігінің жоқтығы тәуекелдерді күшейтеді. Депутаттың пікірінше, лизингтік ұйымдардың жұмысына қатысты бірыңғай талаптар мен стандарттардың болмауы адал емес компаниялардың пайда болуына жол ашып отыр.
Қолданыстағы реттеу қайтарылған автомобильдерді қайта лизингке беруге мүмкіндік бермейді. Бұл нарықтың дамуын тежейтін фактор ретінде көрсетілді. Сонымен қатар Құспеков автолизинг процесін толық цифрландыруды: онлайн-өтінімнен бастап электронды шартқа қол қою, хабарламалар алу, eGov және мемлекеттік реестрлермен интеграцияға дейін қамтуды ұсынды.
Депутат азаматтарға арналған лизингті қолдау бағдарламасын әзірлеуді де маңызды деп санайды. Бағдарлама сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауды және бастапқы жарнаны ішінара өтеуді, әсіресе отандық өндірістегі көліктерді сатып алуда, қарастыруы тиіс. Оның сөзінше, мұндай кешенді қадамдар автолизингті қолжетімді әрі қауіпсіз құралға айналдырып, ішкі сұранысты өсіреді және экономиканы қолдайды.
Құспеков мәселені бақылауда ұстайтынын, атқарылып жатқан жұмыс туралы ақпаратты азаматтарға әлеуметтік желілер арқылы тұрақты түрде жеткізетінін айтты.