RUS
SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Берлинде Украинадағы соғысты тоқтатуға бағытталған кезекті келіссөздер басталды. Украина президенті Владимир Зеленский бұл жолы НАТО-ға мүшелікке ұмтылыстан бас тартуға дайын екенін ашық айтты. Бірақ бір шарт бар — оның орнына нақты әрі сенімді қауіпсіздік кепілдіктері ұсынылуы тиіс.
Жексенбі күні Берлинге Украина делегациясымен бірге АҚШ өкілдері де келді. Келіссөздерге АҚШ президентінің арнайы өкілі Стив Уиткофф пен Дональд Трамптың күйеу баласы Джаред Кушнер қатысуда. Кездесу Германия астанасының орталығындағы «Адлон» қонақүйінде өтуде.
НАТО орнына — балама кепілдік
Бейбітшілік жоспары талқыланар алдында Зеленский Украина НАТО-ға мүшелікке табанды түрде талап қоймайтынын мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл бастама альянсқа мүше барлық елдің қолдауына ие емес. Сол себепті Киев балама жолды қарастыруға әзір.
Украина президенті Еуроодақ пен АҚШ тарапынан НАТО-ның 5-бабына ұқсас қауіпсіздік кепілдіктері қажет екенін атап өтті.
«Біз Украина мен АҚШ арасындағы екіжақты қауіпсіздік кепілдіктерін, яғни НАТО-ның 5-бабына тең тетікті, сондай-ақ еуропалық серіктестер мен Канада, Жапония секілді елдерден кепілдіктерді талқылап отырмыз», — деді Зеленский.
Ол кез келген бейбіт келісім белгілі бір ымыраны талап ететінін мойындады, алайда Украина үшін басты мәселе — ұзақ мерзімді қауіпсіздік.
Еуропа көшбасшыларымен кездесу
Дүйсенбі күні Зеленский Германия канцлері Фридрих Мерцпен жеке кездесу өткізеді. Кешке қарай келіссөздерге Еуропа мемлекеттері мен үкімет басшылары, сондай-ақ ЕО мен НАТО жетекшілері қосылады.
Зеленский жексенбі күні журналистермен WhatsApp арқылы байланысқа шығып, АҚШ-тан украиналық ұсыныстарға әлі нақты жауап келмегенін растады.
Вашингтонның қысымы және тығырыққа тірелген келісім
Соңғы айларда АҚШ тараптар арасында делдал болуға тырысуда. Дональд Трамп соғысты мүмкіндігінше тез аяқтауды талап етіп отыр және келіссөздердің созылып кеткеніне наразылық білдіріп келеді.
АҚШ президенті жақында Зеленскийге қысымды күшейтіп, Украина жеңіліп жатқан жағдайда ымыраға бару қажет екенін мәлімдеді.
Алайда келіссөздер бірнеше түйінді мәселеге тіреліп отыр. Соның ішінде — Донецк облысының бір бөлігіне бақылау, сондай-ақ Украина үшін нақты қауіпсіздік кепілдіктері.
Мәскеудің қатаң талабы
Ресей президенті Владимир Путин Украина әскерін Донецк облысының Киев бақылауындағы аумақтарынан әкетуді және НАТО-ға ұмтылыстан толық бас тартуды бейбіт келісімнің негізгі шарты ретінде алға тартып отыр.
Ресей президентінің сыртқы саясат жөніндегі кеңесшісі Юрий Ушаковтың айтуынша, тіпті демилитаризацияланған аймақ жарияланған күннің өзінде Донбастың кей бөлігінде ресейлік полиция мен Ұлттық гвардия бөлімдері қалуы мүмкін. Бұл талапты Украина қабылдамайтыны анық.
Ушаков келісімге келу ұзаққа созылуы мүмкін екенін айтып, АҚШ ұсынған құжаттардың Украина мен Еуропа тарапынан енгізілген өзгерістер арқылы «нашарлатылғанын» мәлімдеді.
Ол сондай-ақ Стив Уиткофф пен Джаред Кушнердің осы айдың басында Путинмен кездесуі кезінде аумақтық мәселе егжей-тегжейлі талқыланғанын айтты.
Еуропаның алаңдауы
Германия канцлері Фридрих Мерц Еуропаның Украинаға қолдау көрсету ісін Франция президенті Эммануэль Макрон және Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармермен бірге үйлестіріп келеді.
Мерцтің айтуынша, Еуропа үшін «Pax Americana», яғни АҚШ-тың қауіпсіздік кепілдігіне толық сүйену дәуірі аяқталуға жақын.
«Путиннің мақсаты — Еуропадағы шекараларды түбегейлі өзгерту, Кеңес Одағын бұрынғы қалпында қалпына келтіру. Егер Украина құласа, ол мұнымен тоқтамайды», — деді канцлер Мюнхендегі партиялық конференцияда.
Ресей тарапы бұл айыптауларды жоққа шығарып, Еуропаға шабуыл жасау немесе КСРО-ны қалпына келтіру жоспары жоқ екенін бірнеше рет мәлімдеген.