RUS
SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының (ЖСДП) фракциясы Қазақстан Республикасының Бас прокуроры мен Ішкі істер министріне депутаттық сауал жолдады. Олар елімізде алаяқтық жолмен баспанасын жоғалтқан қариялардың құқықтарын қорғау үшін жедел шаралар қабылдауды талап етіп отыр.
Соңғы уақытта 60 пен 80 жас аралығындағы зейнеткерлер алаяқтардың құрбаны болып, үйінен айырылып қалған. Осы топтағы адамдар телефон арқылы психологиялық қысымға ұшырап, кейде тіпті қорқытылып, жалған құжаттармен өздерінің жалғыз баспанасын алаяқтарға тапсырып жатыр. Алаяқтар, сондай-ақ, қариялардың жеке деректерін пайдаланып, оларды сан соқтыруда. Бұл мәселе қарияларды қорғау үшін құқық қорғау органдарының шұғыл әрекет етуін талап етеді.
Зейнеткерлердің арасында болған жағдайлар таңғаларлық: кейбіреулердің үйлері сатылған соң, олар саяжайларда немесе жалдамалы пәтерлерде күнелтуде. Тіпті бір қарт жануарларға арналған приютта тұрып жатыр. Жәбірленушілердің көпшілігі өз үйлерінен күштеп шығарылған. Бұл жағдайларды тергеу кезінде алаяқтардың қылмыстарын жасау үшін жеке деректердің сақталатын цифрлық базаларға қол жеткізуі мүмкін деген күдік туындады.
Зейнеткерлердің кейбіреулері алаяқтардың кесірінен үлкен қаржылық шығынға ұшырады. Мысалы, Попова Т.А. 43 миллион теңге, Шайхиева Р.А. 38 миллион теңге шығын көрген. Ал Нараевтар отбасы шамамен 60 миллион теңгеден айырылған. Бұндай жағдайлар құқық қорғау органдары мен прокурорлық бақылаудың жедел шаралар қабылдауын қажет етеді.
ЖСДП фракциясы өз депутаттық сауалында Қазақстан Республикасының Бас прокуроры Б. Н. Асыловтан келесі шараларды қабылдауды сұрайды:
Сот шешімдерінің заңдылығын кешенді тексеру.
Жәбірленушілердің қылмыстық істерін бақылауға алып, тоқтатылған істерді қайта қарау.
Екіжақты реституцияны қамтамасыз ету.
Ал Ішкі істер министрі Е. С. Саденовтан жедел әрекет ету шараларын күшейтуді талап етті:
Қылмыстық істерді әлеуметтік жанжалға айналдырмау.
Дропперлердің есепшоттарын жылдам анықтап, бұғаттау шараларын күшейту.
Депутаттар сондай-ақ ҰҚК-нің Киберқауіпсіздік және ұйымдасқан қылмыспен күрес басқармасынан арнайы қылмыстық істерді тергеуде және азаматтарды киберқылмыскерлерден қорғауға бағытталған шаралар әзірлеуді сұрайды. Олар қылмыстық қудалауды күшейтуді, сондай-ақ "арнайы операция" желеуімен жасалатын алаяқтық әрекеттердің алдын алу шараларын жедел түрде қабылдауды талап етті.
ЖСДП фракциясының ұсыныстары:
1. Мемлекеттік өтемақы қорын құру: Алаяқтардың кесірінен баспанасынан айырылған азаматтарға өтемақы төлеу.
2. Жалғыз баспанаға қатысты мәмілелерді міндетті нотариалдық куәландыру: Нотариус сатушының әрекет қабілеттілігін тексеріп, мәмілелердің бейнежазбасын тіркеу.
3. Күту мерзімін енгізу: Жалғыз баспанасын сататын қарт адамдар мен басқа да азаматтар үшін мәміле жасалмас бұрын 7-30 күн күту мерзімін енгізу.
4. Дропперлер арқылы қаражатты шығару істерін тиімді тергеу: Қаражатты қайтаруды оңтайландыру үшін Азаматтық кодекстің 953-бабын қолдану.
Бұл ұсыныстар алаяқтықтан зардап шеккен азаматтардың құқықтарын қорғау үшін маңызды қадам болуы мүмкін. Депутаттар заңсыз әрекеттерге тосқауыл қоюды және қарияларды қорғауға бағытталған жүйелі шаралар қабылдауды талап етіп отыр.